نمىكند ؛ زيرا او به همه جا احاطه دارد . پيش از اين نيز در اين‌باره سخن گفته شد . « 1 » ( و لا تحجزه هبة عن سلب ) شارحان در تفسير اين بند دچار مشكل شده‌اند . اين بند چنين فهميده مىشود كه خداوند گاه نعمت‌هاى دنيا را به كسانى مىبخشد كه آنان را دوست ندارد و آن نعمت‌ها را از دوستانش دريغ مىدارد . بنابراين نه ناراحتى او مانع بخشش مىشود و نه دوستى او هميشه بخشش را در پى دارد ؛ زيرا او تنها برپايه حكمت عمل مىكند . اين برداشت به قرينه بند بعدى به دست مىآيد . ( و لا يشغله غضب عن رحمة ) او به مقتضى حكمت گاه به كسى كه بر او خشم دارد ، رحم مىكند و او را از گرفتارىهاى دنيا آسوده مىگرداند و در همين حال ممكن است كسى را كه دوست دارد به گرفتارى دچار سازد . ( و لا تولهه رحمة عن عقاب ) خداوند بدون شك كريم و بخشنده است و اگر نعمتى را از كسى دريغ دارد ، به معناى نفى صفت بخشش از او نيست ؛ بلكه سببى و حكمتى در كار بوده است . خداوند همچنين رحيم و بخشايشگر است و اگر كسى را كيفر دهد ، اين صفت از او نفى نمىشود ؛ زيرا كيفرهاى او از روى سبب و علت است . ( و لا يجنه البطون عن الظهور و لا يقطعه الظهور عن البطون ) ذات او پنهان و پوشيده و آثارش آشكار و پيداست . ( قرب فنأى ) علم و عنايت وى همه‌چيز را فراگرفته و ذات و صفاتش از دسترس همگان به دور است و هيچ چيز مانندش نيست . شرح اين مضموم پيش از اين گذشت . « 2 » در خطبه ديگرى نيز آمده بود كه قدرت خداوند او را از همگان

--> ( 1 ) . شرح خطبه‌هاى : 178 و 182 . ( 2 ) . شرح خطبه‌هاى : 49 و 64 .